ამ სტატიაში გავარკვევთ, როდის სჭირდება ორგანიზმს ნამდვილად მაგნიუმის დამატებითი დოზა და როდის არ არის საჭირო მისი მიღება „ყოველი შემთხვევისთვის“.
რატომ სჭირდება ორგანიზმს მაგნიუმი?
მაგნიუმი მონაწილეობს 300-ზე მეტ ბიოქიმიურ პროცესში. ის უჯრედებს ენერგიის გამომუშავებისთვის სჭირდება, ეხმარება ნერვულ სისტემას სიგნალების გადაცემაში, ხოლო კუნთებს — შეკუმშვასა და მოდუნებაში.
მარტივად რომ ვთქვათ, მაგნიუმი აუცილებელია ორგანიზმის რამდენიმე მნიშვნელოვანი სისტემის ნორმალური მუშაობისთვის:
- ნერვული სისტემა. მონაწილეობს ნერვული იმპულსების გადაცემასა და ნერვული სისტემის ნორმალურ მუშაობაში.
- კუნთები. ეხმარება კუნთებს სწორად შეკუმშვასა და მოდუნებაში.
- გული. მონაწილეობს გულის ნორმალური რიტმის შენარჩუნებაში.
- ენერგია. აუცილებელია იმ პროცესებისთვის, რომელთა წყალობითაც უჯრედები საკვებიდან ენერგიას იღებენ და იყენებენ.
- ძვლები. მაგნიუმის მნიშვნელოვანი ნაწილი ძვლოვან ქსოვილშია, სადაც ის მონაწილეობს მის ცვლასა და ნორმალური
- მდგომარეობის შენარჩუნებაში.
- ნივთიერებათა ცვლა. მაგნიუმი საჭიროა მრავალი ფერმენტის მუშაობისთვის, რომლებიც მონაწილეობენ ცილების, ცხიმებისა და ნახშირწყლების ცვლაში.
გამოდის, რომ მაგნიუმი ორგანიზმს მუდმივად სჭირდება. ამიტომ ის რეგულარულად უნდა მივიღოთ საკვებთან ერთად, ხოლო ზოგიერთ სიტუაციაში — დამატებით, პრეპარატების სახით.
საიდან ვიღებთ მაგნიუმს?
უპირველეს ყოვლისა — ჩვეულებრივი საკვებიდან.
მაგნიუმის კარგი წყაროებია:
- თხილეული და თესლი — განსაკუთრებით ნუში, კეშიუ, მიწის თხილი და გოგრის გული;
- პარკოსნები — ლობიო, ნუტი, ოსპი;
- მთლიანი მარცვლეულის პროდუქტები — შვრიის ფაფა, წიწიბურა, მთლიანი მარცვლეულის პური;
- მწვანე ბოსტნეული — ისპანახი და სხვა ფოთლოვანი მწვანილეული;
- ზოგიერთი პროდუქტი, რომელიც დამატებით არის გამდიდრებული მაგნიუმით.
სრულფასოვანმა რაციონმა უკვე შეიძლება უზრუნველყოს მაგნიუმის საჭირო რაოდენობის მნიშვნელოვანი ნაწილი.
მაგრამ არსებობს სიტუაციები, როდესაც მხოლოდ კვება საკმარისი არ არის. მაგალითად, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის ზოგიერთი დაავადების, საკვები ნივთიერებების შეწოვის დარღვევის ან გარკვეული მედიკამენტების მიღების დროს ორგანიზმმა შეიძლება მეტი მაგნიუმი დაკარგოს.
ასეთ შემთხვევებში დამატებითი მიღების საკითხი უმჯობესია ექიმთან ერთად გადაწყდეს.
როგორ გავიგოთ, რომ მაგნიუმი არ გვყოფნის?
თავდაპირველად მნიშვნელოვანია გვესმოდეს, რამდენი მაგნიუმი სჭირდება ორგანიზმს ჩვეულებრივ პირობებში.
ზრდასრულ მამაკაცებს საშუალოდ დღეში დაახლოებით 400–420 მგ მაგნიუმი სჭირდებათ, ქალებს — 310–320 მგ. ორსულობის დროს საჭიროება იზრდება. საუბარია მაგნიუმზე, რომელსაც ადამიანი მთელი დღის განმავლობაში იღებს საკვებიდან და დანამატებიდან.
მაგრამ მაშინაც კი, თუ ყოველდღიურად ამ რაოდენობას ვერ აგროვებთ, ეს ჯერ კიდევ არ ნიშნავს, რომ დეფიციტი გაქვთ. ჯანმრთელ ადამიანში მაგნიუმის გამოხატული დეფიციტი იშვიათად გვხვდება.
რას უნდა მივაქციოთ რეალურად ყურადღება?
მაგნიუმის გამოხატული ნაკლებობის დროს შეიძლება გამოვლინდეს:
- მადის დაკარგვა;
- გულისრევა;
- სისუსტე და გამოხატული დაღლილობა;
- კუნთების სპაზმები და კრუნჩხვები;
- ჩხვლეტის შეგრძნება ან დაბუჟება;
- მძიმე შემთხვევებში — გულის რიტმის დარღვევები.
ამასთან, დაღლილობა ან ერთი შემთხვევითი კრუნჩხვა თავისთავად მაგნიუმის დეფიციტზე არ მიუთითებს. ასეთი სიმპტომები შეიძლება მრავალი სხვა მიზეზით წარმოიშვას: ძილის ნაკლებობიდან და მაღალი დატვირთვიდან დაწყებული, ანემიით, ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებებითა და სხვა მდგომარეობებით დამთავრებული.
ვის ღირს განსაკუთრებით მიაქციოს ყურადღება მაგნიუმის დონეს?
მაგნიუმის საკმარისი რაოდენობის შემოწმება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, თუ არსებობს ფაქტორები, რომლებმაც შეიძლება გავლენა მოახდინონ მის შეწოვაზე ან ორგანიზმიდან გამოყოფაზე.
ეს შეიძლება აქტუალური იყოს:
- კუჭისა და ნაწლავების დაავადებების დროს;
- საკვები ნივთიერებების შეწოვის დარღვევის დროს;
- შაქრიანი დიაბეტის დროს;
- თირკმელების ზოგიერთი დაავადების დროს;
- გარკვეული შარდმდენი პრეპარატების ხანგრძლივი მიღებისას;
- კუჭის მჟავიანობის დამაქვეითებელი ზოგიერთი პრეპარატის ხანგრძლივი მიღებისას.
ასეთ სიტუაციებში ექიმს შეუძლია შეაფასოს კვება, ჩივილები, დაავადებები და ის მედიკამენტები, რომლებსაც პაციენტი იღებს, და გადაწყვიტოს, საჭიროა თუ არა დამატებითი კვლევები.
რომელი მაგნიუმი ჯობია ავირჩიოთ?
შეფუთვაზე შეიძლება შეგხვდეთ მაგნიუმის ციტრატი, გლიცინატი, ქლორიდი, ლაქტატი, ასპარტატი, ოქსიდი და სხვა ფორმები.
ეს უბრალოდ სხვადასხვა სახელწოდებები არ არის: ფორმები ერთმანეთისგან განსხვავდება ხსნადობის, ათვისებისა და ამტანობის მიხედვით.
თუ მოკლედ, რით განსხვავდებიან ისინი?
- მაგნიუმის ციტრატი კარგად შეიწოვება და ხშირად გამოიყენება საკვებ დანამატებში. დიდი დოზებით შეიძლება განავლის გათხელება გამოიწვიოს.
- მაგნიუმის ქლორიდი ასევე კარგად ათვისებად ფორმებს მიეკუთვნება. ციტრატის მსგავსად, ზოგიერთ ადამიანში შეიძლება განავლის გათხელება გამოიწვიოს.
- მაგნიუმის ლაქტატი და ასპარტატი კარგად შეიწოვება და შეიძლება გამოყენებულ იქნას მაგნიუმის შესავსებად.
- მაგნიუმის ოქსიდი შეიცავს დიდი რაოდენობით ელემენტურ მაგნიუმს, მაგრამ ზოგიერთი სხვა ფორმისგან განსხვავებით, უარესად შეიწოვება. გარდა ამისა, ის უფრო ხშირად იწვევს განავლის გათხელებას. National Institutes of Health: Magnesium — Health Professional Fact Sheet
- მაგნიუმის ბისგლიცინატი (გლიცინატი) კარგად გადაიტანება და ფართოდ გამოიყენება საკვებ დანამატებში. თუმცა იმის მტკიცება, რომ სწორედ ეს ფორმა სხვებზე უკეთ ეხმარება ძილის პრობლემების ან შფოთვის დროს, ჯერჯერობით არ შეიძლება.
ამიტომ მაგნიუმის არჩევა მხოლოდ პრინციპით „ეს ყველაზე საუკეთესოა“ არ ღირს.
რას მივაქციოთ ყურადღება არჩევისას?
1. საერთოდ გჭირდებათ თუ არა დანამატი.
თუ დეფიციტი ან გაზრდილი საჭიროება არ გაქვთ, მხოლოდ დაღლილობის ან ცუდი ძილის გამო მაგნიუმის ყიდვა აუცილებელი არ არის.
2. რამდენი მაგნიუმია ერთ პორციაში.
შეფუთვაზე მოძებნეთ ელემენტური მაგნიუმის რაოდენობა. სწორედ ის აჩვენებს, რამდენ თავად მაგნიუმს მიიღებთ ერთი ტაბლეტიდან ან ერთი პორციიდან.
მაგალითად, თუ მითითებულია 1000 მგ მაგნიუმის ციტრატი, ეს არ ნიშნავს, რომ პორციაში თავად მაგნიუმის 1000 მგ არის: წონის ნაწილი ნაერთზე მოდის. ორიენტირება საჭიროა ელემენტური მაგნიუმის რაოდენობის აღმნიშვნელ სტრიქონზე.
3. როგორ იტანთ პრეპარატს.
თუ მიღების შემდეგ გამოვლინდა დიარეა, გულისრევა ან მუცლის სპაზმები, მიზეზი შეიძლება იყოს ძალიან დიდი დოზა ან მაგნიუმის კონკრეტული ფორმა.
ამიტომ პრეპარატის არჩევა უმჯობესია მიღების მიზნის, კვების, ჯანმრთელობის მდგომარეობისა და იმ მედიკამენტების გათვალისწინებით, რომლებსაც იღებთ.
ასე რომ, კონკრეტულად თქვენ გჭირდებათ თუ არა მაგნიუმი?
მაგნიუმი ყველას სჭირდება — მაგრამ მაგნიუმი ტაბლეტების სახით ყველას არ სჭირდება.
თუ საკვებიდან საკმარის მაგნიუმს იღებთ და დეფიციტის რისკ-ფაქტორები არ გაქვთ, „ყოველი შემთხვევისთვის“ საკვები დანამატების მიღების დაწყება აუცილებელი არ არის.
ხოლო თუ რეგულარულად გაწუხებთ კრუნჩხვები, გამოხატული სისუსტე, ჩხვლეტის შეგრძნებები, უჩვეულო კუნთოვანი შეკუმშვები ან სხვა სიმპტომები, რომლებიც არ ქრება, უმჯობესია დანამატი ცდისა და შეცდომის მეთოდით არ შეარჩიოთ.
SILK Medical-ში შეგიძლიათ დაიწყოთ თერაპევტის კონსულტაციით. ექიმი შეაფასებს ჩივილებს, კვებას, ცხოვრების წესს, დაავადებებსა და მიღებულ პრეპარატებს და საჭიროების შემთხვევაში დანიშნავს ლაბორატორიულ კვლევებს ან გადაგამისამართებთ შესაბამის სპეციალისტთან.
ასეთი მიდგომა გვეხმარება გავიგოთ, ნამდვილად შეიძლება თუ არა თქვენი სიმპტომები დაკავშირებული იყოს მაგნიუმის ნაკლებობასთან და გჭირდებათ თუ არა დამატებითი დანამატი, ნაცვლად იმისა, რომ საკვები დანამატი გაურკვეველი მიზეზით მიიღოთ.
