როგორ გავიგოთ, რომ გასტროსკოპიის გაკეთების დროა?

გასტროსკოპია ასეთი სიმპტომების მიზეზის გარკვევის ეფექტური საშუალებაა. პროცედურის დროს ექიმს შეუძლია საყლაპავის, კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის მდგომარეობა შიგნიდან დაინახოს და საჭიროების შემთხვევაში დამატებითი გამოკვლევისთვის მასალა აიღოს.

მაგრამ როგორ გავიგოთ, რომ ჩვეულებრივი დისკომფორტი უკვე ექიმთან მიმართვის მიზეზი გახდა? განვიხილოთ სიმპტომები, რომელთა იგნორირება არ ღირს.

გულძმარვა ისევ და ისევ ბრუნდება

თუ უკვე მიეჩვიეთ ვახშმის შემდეგ გულძმარვის საწინააღმდეგო საშუალების მიღებას, რამდენიმე დღეში კი ყველაფერი თავიდან იწყება, პრობლემა შეიძლება კონკრეტულ პროდუქტში არ იყოს.

რეგულარული გულძმარვა შეიძლება გასტროეზოფაგური რეფლუქსური დაავადების გამოვლინება იყოს. კუჭის მჟავე შიგთავსის საყლაპავზე ხანგრძლივი ზემოქმედებისას შეიძლება ლორწოვანი გარსის ცვლილებები განვითარდეს. ზოგიერთ შემთხვევაში გასტროსკოპია საყლაპავის მდგომარეობის შეფასებასა და მკურნალობის შემდგომი ტაქტიკის განსაზღვრაში გვეხმარება.

განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ექიმთან მიმართვის გადადება არ მოხდეს, თუ გულძმარვასთან ერთად გაჩნდა ყლაპვის გაძნელება, საკვების გაჭედვის შეგრძნება, წონის აუხსნელი კლება ან განმეორებითი ღებინება.

თუ ღებინებისას სისხლი გაჩნდა, განავალი შავი, კუპრის მსგავსი გახდა, ან გამოხატული სისუსტე და თავბრუსხვევა განვითარდა, აუცილებელია სასწრაფოდ მიმართოთ სამედიცინო დახმარებას. ეს სიმპტომები შეიძლება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან სისხლდენაზე მიუთითებდეს.

გტკივათ ან გეწვით მუცლის ზედა ნაწილში, ხშირად გრძნობთ სიმძიმეს ჭამის შემდეგ

ზოგჯერ ჭამის შემდეგ დისკომფორტი მართლაც შეიძლება დაკავშირებული იყოს იმასთან, რომ ძალიან ბევრი ჭამეთ ან უჩვეულო საკვები აირჩიეთ. მაგრამ თუ ტკივილი, წვა ან სიმძიმე რეგულარულად ჩნდება, მნიშვნელოვანია ყურადღება მიაქციოთ მათ კავშირს საკვების მიღებასთან.

მაგალითად, ტკივილი შეიძლება გაჩნდეს უზმოზე ან ღამით, ხოლო სიმძიმე და სისავსის შეგრძნება — ჭამის შემდეგ. თუ მცირე რაოდენობის საკვებით დაიწყეთ დანაყრება, ხშირად გაქვთ გულისრევა ან ჩვეულებრივი პორციის შემდეგ დისკომფორტს გრძნობთ, ეს უკვე საჭმლის მონელებაში ცვლილებებზე ყურადღების გამახვილების მიზეზია.

განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, თუ ადრე ჩვეულებრივ პორციას საკვებისას მშვიდად იტანდით, ახლა კი სწრაფად გრძნობთ დანაყრებას ან უსიამოვნო შეგრძნებები თითქმის ყოველი ჭამის შემდეგ ჩნდება.

გაგიჭირდათ ყლაპვა

ეს ყოველთვის გამოხატული ტკივილის სახით არ აღიქმება. ზოგჯერ ადამიანი ამჩნევს, რომ საკვები უფრო ნელა გადის, ჭამის დროს რამდენიმე ყლუპი წყლის დალევა უწევს ან ჩნდება შეგრძნება, რომ საკვების ნაჭერი რამდენიმე წამით მკერდის ძვლის უკან შეყოვნდა.

ზოგიერთ ადამიანში პრობლემა თავდაპირველად მხოლოდ მყარი საკვების მიღებისას ჩნდება — მაგალითად, ხორცის, პურის ან უმი ბოსტნეულის. მოგვიანებით ასეთი შეგრძნება სხვა საკვების მიღების დროსაც შეიძლება გაჩნდეს. ასევე შეიძლება განვითარდეს ტკივილი ან წვა ყლაპვისას.

გაჩნდა მუდმივი გულისრევა ან განმეორებითი ღებინება

ზოგჯერ გულისრევას გასაგები მიზეზი აქვს: ზედმეტი ჭამა, უჩვეულო საკვების მიღება ან ძალიან სწრაფად ჭამა. ასეთ შემთხვევებში უსიამოვნო შეგრძნება ჩვეულებრივ გადის და აღარ მეორდება.

მაგრამ წარმოიდგინეთ სხვა სიტუაცია: ჩვეულებრივი საკვების შემდეგ გულისრევას ამჩნევთ. თავდაპირველად ეს რამდენიმე დღეში ერთხელ ხდება, შემდეგ კი თითქმის ყოველდღე. პორციები მცირდება, რადგან ჭამის შემდეგ კუჭში უსიამოვნო შეგრძნება ჩნდება. ზოგჯერ ღებინებაც ვითარდება, თუმცა ვერ უკავშირებთ მას კონკრეტულ საკვებს.

უმიზეზოდ იკლებთ წონაში

კვება და ცხოვრების წესი არ შეგიცვლიათ, მაგრამ წონა მაინც აგრძელებს კლებას. ამასთან, ჭამა უფრო გაგიჭირდათ, მადა შეგიმცირდათ ან ჭამის შემდეგ გულისრევა, სიმძიმე ან ტკივილი ჩნდება.

წონის აუხსნელი კლება ერთ-ერთი ნიშანია, რომლის დროსაც გამოკვლევის გადადება უმჯობესია არ მოხდეს. სიტუაციიდან გამომდინარე, ექიმმა შეიძლება გასტროსკოპია, ანალიზები და სხვა გამოკვლევები დანიშნოს წონის კლების მიზეზის დასადგენად.

რისი ჩვენება შეუძლია გასტროსკოპიას?

გასტროსკოპიის მთავარი უპირატესობა ის არის, რომ ექიმს შეუძლია არა ივარაუდოს, არამედ უშუალოდ დაინახოს ლორწოვანი გარსის მდგომარეობა. გამოკვლევის დროს შესაძლებელია გამოვლინდეს:

• ანთებითი ცვლილებები;
• ეროზიები;
• წყლულები;
• რეფლუქსის დროს საყლაპავის ცვლილებები;
• პოლიპები და სხვა წარმონაქმნები;
• საყლაპავის, კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის ლორწოვანი გარსის სხვა ცვლილებები.

თუ აღმოჩენილი ცვლილების ხასიათის დაზუსტებაა საჭირო, ექიმს შეუძლია ბიოფსია აიღოს. ეს არის ქსოვილის მცირე ნიმუში, რომელიც შემდეგ ლაბორატორიაში შეისწავლება.

რატომ არ ცვლის ულტრაბგერითი კვლევა გასტროსკოპიას?

ულტრაბგერით კვლევას მუცლის ღრუს ორგანოების შესასწავლად იყენებენ, ხოლო გასტროსკოპია საყლაპავის, კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის ლორწოვანი გარსის უშუალოდ დათვალიერების საშუალებას იძლევა.

ამიტომ, მაშინაც კი, თუ ულტრაბგერითი კვლევის შედეგებით ცვლილებები არ გამოვლინდა, ეს არ გამორიცხავს კუჭის ან საყლაპავის ლორწოვანი გარსის დაავადებებს.

რა უნდა გააკეთოთ, თუ გასტროსკოპიის გაკეთების გეშინიათ?

ბევრი ადამიანი გასტროსკოპიას არა იმიტომ აყოვნებს, რომ საჭიროდ არ მიაჩნია, არამედ იმიტომ, რომ პროცედურას უსიამოვნო და მტკივნეულ გამოკვლევად წარმოიდგენს.

დღეს გასტროსკოპიის ჩატარება სედაციით არის შესაძლებელი. ამ შემთხვევაში პაციენტი მედიკამენტოზური ძილის მდგომარეობაში იმყოფება და პროცედურის დროს ჩვეულებრივ დისკომფორტს არ განიცდის. სედაციის ვარიანტს და მისი გამოყენების შესაძლებლობას ექიმი პაციენტის მდგომარეობის შეფასების შემდეგ განსაზღვრავს.

დამატებითი ინფორმაცია სედაციით გასტროსკოპიისა და იმის შესახებ, თუ როგორ ტარდება ასეთი გამოკვლევა, იხილეთ სტატიაში „გასტროსკოპია ძილში: გამოკვლევის კომფორტულად ჩატარების თანამედროვე მეთოდი“.

სად შეიძლება გასტროსკოპიის გაკეთება თბილისში?

SILK Medical-ში გასტროსკოპიის ჩატარება შესაძლებელია სედაციით — პროცედურის დროს პაციენტი მედიკამენტოზური ძილის მდგომარეობაში იმყოფება. ასეთი ვარიანტი შესაფერისია მათთვის, ვისაც სურს გამოკვლევა მაქსიმალურად კომფორტულად

ჩაიტაროს ან პროცედურის შიშის გამო მის ჩატარებას აყოვნებს.

SILK Medical-ში გასტროსკოპია თბილისში ორ მისამართზე ტარდება:

• დიღმის მე-6 კვარტალი, 5ა
• უზნაძის ქ. 9